PROBLEM SOLVING LÀ GÌ? TẠI SAO AI CŨNG NÊN BIẾT KỸ NĂNG NÀY?

Không thể phủ nhận tầm quan trọng của kỹ năng giải quyết vấn đề (problem solving) trong cuộc sống, xã hội và đặc biệt là môi trường làm việc. Mọi doanh nghiệp và mọi vai trò công việc đều có vấn đề của nó. Từ nhân viên cấp sơ tuyển đến nhân viên cấp cao, mỗi nhân viên của bạn sẽ phải đối mặt với những thách thức mà tìm kiếm nhanh trên Google không thể trả lời được.

Đó là lý do tại sao các nhà tuyển dụng phải thuê những người có kỹ năng giải quyết vấn đề, đặc biệt là cho những vai trò yêu cầu đối phó với những thách thức kinh doanh phức tạp, thời hạn chặt chẽ và các biến số thay đổi. Nhưng kỹ năng giải quyết vấn đề là gì? Và làm thế nào để họ phát huy tác dụng ở nơi làm việc? 

Kỹ năng giải quyết vấn đề là gì?

Nói chung, giải quyết vấn đề đề cập đến khả năng của một người trong việc quản lý thành công và tìm ra giải pháp cho các tình huống phức tạp và bất ngờ. Các ứng viên có kỹ năng giải quyết vấn đề tuyệt vời có sự kết hợp của cả tư duy phân tích và sáng tạo. Họ cảm thấy thoải mái khi đưa ra quyết định và đủ tự tin để vượt qua những thách thức ở nơi làm việc. Những ứng viên này có sự kết hợp của các kỹ năng phân tích, sáng tạo, tư duy phản biện và mức độ chú ý cao đến từng chi tiết. Nhờ đó, họ sẽ nhanh chóng xác định được các vấn đề khi chúng phát sinh và xác định các giải pháp hiệu quả nhất. Họ cũng sẽ xác định các yếu tố và lực lượng có thể đã gây ra vấn đề và thúc đẩy các thay đổi để giảm thiểu các thách thức trong tương lai.

Kỹ năng giải quyết vấn đề là khả năng xử lý, hóa giải những tình huống phát sinh ngoài ý muốn. Kỹ năng xử lý vấn đề là một kỹ năng mang tính tổng hợp bao gồm nhiều kỹ năng khác như: kỹ năng phân tích, kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng giao tiếp, đàm phán, khả năng sáng tạo… Xử lý vấn đề là một kỹ năng tổng hợp đòi hỏi rất nhiều yếu tố. Để rèn luyện được kỹ năng này, bạn cần rất nhiều thời gian và rèn luyện trong chính những tình huống xảy ra hàng ngày. Có một vài bước cơ bản sau khi giải quyết vấn đề: 

Hiểu rõ nguồn gốc vấn đề

Sự việc bất kỳ dù lớn hay nhỏ nhưng để tìm được phương pháp giải quyết vấn đề khoa học thì việc trước tiên bạn phải hiểu rõ được nguồn gốc của việc đó. Ví dụ khi bạn thực hiện một dự án, đi đến giữa chặng đường bị rơi vào bế tắc không như kế hoạch ban đầu, khiến cho tiến trình công việc bị chậm. Lúc này thay vì cố tìm cách để tiếp tục thúc đẩy tiến trình, bạn hãy bình tĩnh nhìn lại toàn bộ kế hoạch xem mình đã mắc lỗi ở đâu, nguyên nhân nào khiến cho dự án bị đình trệ như vậy, khi đã tìm ra được nguồn gốc nguyên nhân vấn đề bạn sẽ có giải pháp tốt để xử lý vấn đề đó mà không làm ảnh hưởng đến kết quả công việc.

Phân tích vấn đề

Sau khi đã tìm hiểu rõ nguyên nhân vấn đề, việc tiếp theo bạn hãy bắt tay vào phân tích vấn đề đó. Phân tích vấn đề giúp bạn hiểu rõ hơn về bản chất của vấn đề, biết được vấn đề đó sai ở đâu, sai như thế nào, có nghiêm trọng hay không và đưa ra các lựa chọn hợp lý nhất để xử lý vấn đề một cách tốt nhất.

Đơn giản hoá mọi việc

Bạn đã phân tích xong, biết được sự việc đó mắc lỗi ở đâu, cần giải quyết vấn đề như thế nào, tiếp theo bạn hãy đơn giản hóa vấn đề đó. Hãy giả sử rằng đó là vấn đề không hề phức tạp và mình sẽ tìm ra được giải pháp khoa học nhất để xử lý nó. Không nên làm quan trọng hóa vấn đề, bởi như vậy vô tình bạn đẩy mình vào tình huống khó, luôn căng thẳng vì cho rằng vấn đề của mình quá lớn, không dễ  dàng tìm được cách giải quyết.

Lật ngược vấn đề

Có thể trước đó bạn đã gặp nhiều vấn đề khác nhau và đều được xử lý nhanh gọn bằng một giải pháp chung, nhưng đến vấn đề này bạn đã áp dụng giải pháp cũ nhưng không hiệu quả. Đừng lo lắng, bạn hãy tìm ra giải pháp mới, bỏ qua lối mòn mà trước đây bạn thường đi, bởi mỗi vấn đề sẽ có đặc điểm khác nhau, không phải vấn đề nào cũng có thể áp dụng một giải pháp giải quyết được, hãy mạnh dạn thay đổi, bạn sẽ có kết quả bất ngờ.

Nhìn nhận vấn đề từ nhiều khía cạnh khác nhau

Đừng gò bó mình trong khuôn khổ, hãy nhìn vấn đề từ nhiều khía cạnh khác nhau sẽ giúp cho bạn thấy được điểm mấu chốt của vấn đề là gì. Đó là cách nhìn bao quát nhất, bạn sẽ biết mình đã làm được những gì, chưa làm được gì, cái gì làm chưa tốt khi đó bạn sẽ biết được vấn đề đó phát sinh từ đâu, tại sao lại mắc phải nó, làm thế nào để thoát khỏi khúc mắc đó để tiếp tục đi tiếp.

Chọn giải pháp

Sau khi nhìn nhận, đánh giá và đưa ra các giải pháp, bước tiếp theo vô cùng quan trọng sẽ quyết định đến kết quả của vấn đề là chọn giải pháp. Nếu bạn chọn giải pháp sai đồng nghĩa với việc giải quyết vấn đề của bạn sẽ rơi vào bế tắc. Vì vậy, hãy cân nhắc thật kỹ giải pháp. Hãy nhìn lại nguồn gốc phát sinh, đánh giá vấn đề thật cẩn thận để chắc chắn rằng giải pháp bạn lựa chọn là hợp lý nhất.

Đề ra mục tiêu

Bạn đã chọn được giải pháp giải quyết vấn đề, việc tiếp bạn cần làm là đề ra mục tiêu. Khi làm bất kỳ việc gì bạn đều cần phải có mục tiêu. Mục tiêu sẽ giúp bạn định hình được đích đến của mình và làm thế nào để đi được đến cái đích cuối cùng đó.

Thực hiện

Mọi thứ đã được chuẩn bị hoàn tất, bây giờ nhiệm vụ của bạn là bắt tay vào thực hiện hay đúng hơn là bắt đầu tiến hành giải quyết vấn đề. Đây là khâu vô cùng quan trọng, những vấn đề có thể phát sinh thêm sẽ xuất hiện ở giai đoạn này. Vì vậy, thay vì bị động thực hiện theo những kế hoạch đã vạch sẵn, bạn hãy luôn chủ động để đối phó với các vấn đề phát sinh, để chắc chắn rằng vấn đề của bạn sẽ được giải quyết tốt nhất và mang lại kết quả như mong  muốn.  

Đánh giá lại kết quả vấn đề

Đánh lại lại kết quả vấn đề là việc bạn tổng kết lại toàn bộ quá trình giải quyết của bạn từ khâu xác định nguồn gốc cho đến khi vấn đề được giải quyết xong. Việc làm này giúp bạn có cái nhìn tổng quát về toàn bộ vấn đề, những giải pháp, cách lựa chọn giải pháp, quá trình thực hiện từ đó bạn sẽ rút ra được kinh nghiệm cho bản thân và cho những lần giải quyết vấn đề sau này.

Kỹ năng này đem lại lợi ích gì? 

Có một số lợi ích quan trọng của kỹ năng giải quyết vấn đề ở nơi làm việc. Dưới đây, chúng ta sẽ điểm qua năm đặc điểm quan trọng nhất mà tất cả những người giải quyết vấn đề có thể mang lại cho vai trò và nơi làm việc của họ.

1. Khả năng tổ chức thời gian của họ một cách thông minh

Kỹ năng quản lý thời gian thường có thể được coi là một trong những lợi ích của kỹ năng giải quyết vấn đề ở nơi làm việc. Tuy nhiên, những người có khả năng giải quyết vấn đề cũng thường có kỹ năng quản lý thời gian xuất sắc. Khả năng quản lý thời gian của họ một cách khôn ngoan và tập trung tối đa vào những gì quan trọng đối với doanh nghiệp sẽ dẫn đến việc ra quyết định và tác động kinh doanh tốt hơn.

2. Khả năng sắp xếp thứ tự ưu tiên, lập kế hoạch và thực thi chiến lược

Người giải quyết vấn đề không có vấn đề gì với việc đánh giá cẩn thận các nhu cầu của khách hàng và khách hàng cũng như cách sắp xếp thứ tự ưu tiên, lập kế hoạch và thực hiện các chiến lược để làm thế nào để đáp ứng chúng. Họ có thể quản lý tất cả các bộ phận chuyển động vì họ có thể lập chiến lược làm thế nào tốt nhất để đáp ứng nhiều nhu cầu riêng biệt.

3. Khả năng suy nghĩ sáng tạo không giới hạn

Người giải quyết vấn đề thường có thể xác định cơ hội trong mọi vấn đề. Suy nghĩ thấu đáo là một kỹ năng giải quyết vấn đề quan trọng ở nơi làm việc vì nó thường có thể dẫn đến kết quả tốt hơn mong đợi ban đầu.

4. Khả năng làm việc dưới áp lực

Đây thường là một trong những lợi ích quan trọng nhất của kỹ năng giải quyết vấn đề ở nơi làm việc. Những người giải quyết vấn đề thường có tính cách phản ứng tốt dưới áp lực, bao gồm cả việc đẩy nhanh thời hạn và thay đổi các thông số của dự án.

Tùy thuộc vào văn hóa nơi làm việc của bạn, bạn có thể thích một người có thể đưa ra các giải pháp nhanh chóng hoặc một người dành thời gian của họ để xác định các bước tiếp theo - cả hai đều là những phẩm chất giải quyết vấn đề hợp lệ.

5. Khả năng giải quyết rủi ro

Lập kế hoạch là một kỹ năng giải quyết vấn đề quan trọng. Người giải quyết vấn đề không chỉ được trang bị để đối phó với vấn đề trước mắt mà còn có thể dự đoán các vấn đề sẽ phát sinh trong tương lai dựa trên các xu hướng, mô hình, kinh nghiệm và các sự kiện hiện tại.

Để có được những kỹ năng trên bạn hãy thường xuyên rèn luyện cho mình bằng những tình huống thực tế. Đừng chủ quan nghĩ rằng bạn sẽ không bao giờ phải giải quyết vấn đề gì bởi mọi việc bạn làm đều đã được tính toán kỹ lưỡng, như vậy sẽ khiến bạn dễ rơi vào thế bị động khi gặp phải vấn đề khó.

Hy vọng bài viết hữu ích với các bạn!

__________________________________________

Đến tỷ phú như Bill Gates hay Mark Zuckerberg xuất chúng tới vậy đều tìm cho mình một Mentor để học hỏi những bài học mà không sách vở nào có. Vậy khi bạn đang mông lung, hay gặp khó khăn khi trong quá trình học hỏi các kiến thức chuyên môn, kỹ năng mà không thể tìm được ở bất kỳ cuốn giáo trình, trang website nào thì bạn làm thế nào?

Thấu hiểu được nỗi băn khoăn ấy, Mentori đã cho ra đời nền tảng Mentoring với sứ mệnh kết nối cho các bạn sinh viên đến những anh chị, chuyên gia có chuyên môn về định hướng bản thân và kiến thức trong mọi lĩnh vực, ngành nghề mà các bạn theo đuổi. Với sự tham gia của đội ngũ Mentor giàu kinh nghiệm, thành công ở các lĩnh vực: HR, Marketing, Sales, Audit & Accounting, Finance & Banking,... đến từ những tập đoàn đa quốc gia nổi tiếng trên thế giới như: Unilever, PwC, EY, BCG, McKinsey,...

ĐĂNG KÝ NGAY ĐỂ KẾT NỐI VỚI MENTOR BẠN NHÉ!

 

 

 

Thảo luận

Vui lòng đăng nhập để có thể bình luận bài viết